مقدمه
ایمپلنت دندان یکی از موفقترین روشهای جایگزینی دندانهای از دست رفته است. با این حال، ۱۵ تا ۲۰ درصد افراد به دلایل پزشکی، ساختاری یا رفتاری کاندیدای مناسبی برای این درمان نیستند. شناسایی موانع ایمپلنت، از عوارض جدی مانند شکست درمان یا تحلیل استخوان جلوگیری میکند.
بخش ۱: موانع مطلق (ممنوعیت کامل ایمپلنت)
۱. بیماریهای کنترلنشده سیستمیک
- دیابت کنترلنشده (HbA1c > 8%):
کاهش خونرسانی و اختلال در ترمیم بافتها، خطر شکست ایمپلنت را ۴۰-۵۰٪ افزایش میدهد.
منبع: American Diabetes Association (2023) - پوکی استخوان شدید:
داروهای بیسفوسفونات (مثل آلندرونات) باعث نکروز استخوان فک (ONJ) میشوند.
مطالعه: Journal of Oral Implantology (2022) - اختلالات انعقادی درماننشده:
هموفیلی یا مصرف وارفارین بدون تنظیم دوز، خطر خونریزی حین جراحی را افزایش میدهد.
۲. مشکلات استخوان فک
- تحلیل شدید استخوان (Atrophy):
کمبود ارتفاع (<۷mm) یا عرض (<۵mm) استخوان، کاشت ایمپلنت را غیرممکن میکند مگر با پیوند استخوان گسترده.
تصویر: CBCT اسکن فک با تحلیل استخوان پیشرفته - سینوس ماگزیلاری بزرگ:
در فک بالا، سینوسهای بزرگ مانع کاشت ایمپلنت بدون جراحی سینوس لیفت میشوند.
بخش ۲: موانع نسبی (نیاز به مدیریت پیش از درمان)
۱. بیماریهای دهانی
- پریودنتیت فعال:
باکتریهای عامل بیماری لثه باعث پریایمپلنتایتیس و تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت میشوند.
منبع: European Federation of Periodontology (2023) - عفونتهای دندانی:
آبسه یا کیست ریشه باید قبل از جراحی درمان شود.
۲. عوامل رفتاری
- سیگار کشیدن:
نیکوتین خونرسانی به لثه را کاهش داده و خطر شکست ایمپلنت را ۳ برابر میکند.
مطالعه: Clinical Oral Implants Research (2021) - دندانقروچه (براکسیسم):
فشار بیشازحد باعث شل شدن ایمپلنت میشود (نیاز به نایت گارد).
بخش ۳: موانع موقت (قابل حل)
| مانع | راهکار | مدت زمان تاخیر |
|---|---|---|
| بارداری | اجتناب از جراحی و اشعه ایکس | تا پایان شیردهی |
| شیمیدرمانی | تکمیل درمان و بهبود سیستم ایمنی | ۶-۱۲ ماه پس از درمان |
| عفونت حاد لثه | آنتیبیوتیک + جرمگیری عمیق | ۴-۸ هفته |
بخش ۴: جایگزینهای ایمپلنت برای افراد غیرکاندید
۱. پروتزهای متحرک
- پروتز پارسیل: جایگزین ۱ تا چند دندان
- دستدندان کامل: برای بیدندانی کامل
- مزیت: هزینه پایینتر، عدم نیاز به جراحی
۲. بریج ثابت
- شرط اجرا: نیاز به دندانهای پایه سالم
- معایب: تراش دندانهای مجاور، عدم جلوگیری از تحلیل استخوان
۳. بریج متکی بر ایمپلنت (All-on-4)
- کاربرد: برای بیدندانی کامل با استخوان کم
- مکانیسم: ۴ ایمپلنت زاویهدار برای حمایت از پروتز ثابت
بخش ۵: پیشنیازهای ضروری برای کاندیدای مناسب
- سلامت عمومی: کنترل بیماریهای مزمن (دیابت، فشارخون)
- تراکم استخوان کافی: ارزیابی با CBCT
- بهداشت دهان مطلوب: شاخص پلاک < 20%
- تعهد به ترک سیگار: حداقل ۱ ماه قبل از جراحی
- واقعبینی: آگاهی از فرایند ۳-۹ ماهه درمان
نکته کلیدی:
۶۰٪ شکست ایمپلنتها ناشی از ارزیابی نادرست کاندیداتوری است!
منبع: International Congress of Oral Implantologists (2023)
منابع و لینکهای معتبر
- مقاله دکتر مژگان آزادخواه (منبع فارسی):
چه کسانی نمیتوانند ایمپلنت انجام دهند؟- بررسی موانع ایمپلنت از دیدگاه بالینی.
- منبع انگلیسی (WebMD):
Who Should Not Get Dental Implants?- فهرست شرایط پزشکی ممنوعیتزا.
- مطالعه علمی:
Chrcanovic, B.R. (2021). Medical Contraindications to Implant Therapy.
لینک مقاله- تحلیل ۱۵۰۰ بیمار با ممنوعیت ایمپلنت.
