انواع پروتز و انتخاب مناسب برای کاندیدای ایمپلنت
پروتز دندان چیست؟
پروتز دندان به معنای جایگزینی دندان یا دندانهای از دست رفته است و به دو دسته کلی ثابت و متحرک تقسیم میشود. پروتزهای ثابت، مانند روکش و بریج، به دندانهای اطراف یا ایمپلنت متصل میشوند و فرد نمیتواند آنها را از دهان خارج کند. پروتزهای متحرک، مانند دندان مصنوعی کامل یا پارسیل، قابلیت جابجایی دارند و برای جایگزینی دندانهای از دست رفته در موارد عدم وجود دندانهای کافی در دهان استفاده میشوند.
پروتز ثابت و متحرک دندان؛ راهنمای انتخاب مناسب چه کسانی است؟
ساخت پروتز ثابت و پروتز متحرک در شهر یزد
پروتزهای دندانی با توجه به وضعیت دهان و دندان، سن فرد و نیازهای فرد متفاوت است. و توسط دندانپزشک متخصص، به بیمار توصیه و تجویز میشود.
در انواع مختلف ارائه میشوند که به طور کلی به دو دسته زیر تقسیم میشوند :
پروتزهای متحرک (Removable)
پروتز متحرک : انواع متحرک مواردی هستند که بیمار می تواند آن ها را در مواقع نیاز از دهان خود خارج کرده و مجددا سر جایش قرار دهد، بدون این که نیاز به مراجعه به دندانپزشک داشته باشد.
پروتزهای ثابت (Fixed)
درمان های پروتزی ثابت انواعی هستند که پس از ساخت و آماده سازی، توسط دندانپزشک در محل خود قرار داده می شوند و فیکس می گردند و پس از آن دیگر قابلیت خارج شدن توسط خود بیمار را ندارند. این موارد در صورت کنده شدن و خارج شدن، برای قرار دادن مجدد در محل مناسب، نیاز به مراجعه به دندانپزشک دارند.
پروتز کامل یا دنچر کامل متحرک Removable Complete (Full) Denture
این مورد برای جایگزین کردن دندان ها در مواردی است که بیمار تمامی دندان های خود را از دست داده است. عموم مردم آن را با نام “دست دندان” یا “دندان مصنوعی” می شناسند.
همه چیز در مورد پروتز پارسیل
پروتز پارسیل چیست؟
پروتز دندان به معنای جایگزینی دندان یا دندانهای از دست رفته است و به دو دسته کلی ثابت و متحرک تقسیم میشود. پروتزهای ثابت، مانند روکش و بریج، به دندانهای اطراف یا ایمپلنت متصل میشوند و فرد نمیتواند آنها را از دهان خارج کند. پروتزهای متحرک، مانند دندان مصنوعی کامل یا پارسیل، قابلیت جابجایی دارند و برای جایگزینی دندانهای از دست رفته در موارد عدم وجود دندانهای کافی در دهان استفاده میشوند.
البته امروزه با وجود ایمپلنت دندانی استفاده از این درمان کمتر شده است.
معرفی انواع پروتزهای دندانی ثابت و کاربرد آن ها
همه چیز در مورد (دندان مصنوعی )
پروتز با روکش دندانی
این درمان برای زمانی است که قسمت عظیمی از ساختار تاجی دندان از دست رفته است و تاج دندان با ترمیم های روتین قابل بازسازی نمی باشد. پس دقت کنید که برای روکش، خود دندان (ریشه ای که قابل نگه داری باشد) باید باقی مانده باشد. عیب این درمان در این است که چون در درمان کراون، باید بافت باقی مانده از تاج دندان به ناچار، مقداری تراش داده شود، مقداری هم از تاج دندان به اجبار در این مرحله از دست می رود.
پروتز با بریج دندانی
در مواردی که تخریب دندان به حدی است که قابل نگه داری نمی باشد، نمی توان روی آن کراون قرار داد. بنابراین این دندان خارج شده و در این حالت بر روی دندان های کناری در هر دو طرف، کراون قرار داده می شود (دندان های پایه) و کراون دندان از دست رفته در وسط، از دو سمت به کراون دندان های پایه کناری اتصال می یابد. (پل یا بریج دندانی) بدیهی است که در این حالت دندان های مجاور و پایه باید تراش داده شوند و گاها به علت حساسیت به گرما و سرما این دندان ها نیاز به درمان ریشه (عصب کشی) نیز دارند که این آسیب به دندان های مجاور، جزو معایب درمان بریج دندانی می باشد.
پروتز با اینله و آنله سرامیکی
زمانی که مقدار زیادی از تاج دندان از دست رفته است و دندان با ترمیم های معمولی قابل نگه داری نیست و یا این ترمیم ها دوام و عمر زیادی نخواهند داشت، همچنین درمان روکش یا کراون هم (به دلیل تراش خوردن و از دست رفتن همان مقدار کم بافت باقی مانده از تاج) انتخاب ما نیست، می توان از اینله یا آنله های سرامیکی استفاده کرد.
تفاوت این درمان ها با کراون دندانی در این است که اینله و آنله برخلاف کراون، کل دندان را دورتا دور پوشش نمی دهند بلکه فقط قسمت های از دست رفته را جایگزین می کنند و در نتیجه نیازی به تراش دور تا دور دندان و حذف بافت های سالم باقی مانده دارند. (مزیت نسبت به کراون)
ایمپلنت دندانی
در سال های اخیر با ورود ایمپلنت به دندانپزشکی تقریبا بسیاری از انواع درمان های پروتزی دیگر کنار رفته اند مگر در مواردی که بیمار خواستار درمان ایمپلنت نباشد. مزیت های بسیاری را می توان برای ایمپلنت قائل شد که یکی از آن ها عدم آسیب و عدم نیاز به تراش دندان های مجاور، برای جایگزین کردن یک یا چند دندان وسطی می باشد.
همچنین ایمپلنت سختی های استفاده از درمان های متحرک را (مثل لق بودن و عدم ثبات، ایجاد زخم و زدگی بافت لثه، عدم راحتی در حین تکلم و غذا خوردن و…) برای بیمار ندارد. در ایمپلنت دندانی، یک پایه فلزی پیچ مانند به نام فیکسچر Fixture در داخل استخوان فک به جای ریشه دندانی که کشیده شده است قرار داده می شود. این کار طی یک جراحی صورت می گیرد.
پس از این، یک دوره زمانی فاصله داده می شود تا این پیج (فیکسچر) به استخوان فک جوش خورده و بین آن ها اتصال محکمی برقرار شود. سپس در ادامه مراحل درمان، یک قطعه به نام اباتمنت بر روی فیکسچر قرار گرفته و در نهایت یک کراون دندانی به عنوان تاج دندان، بر روی این اباتمنت قرار داده می شود که حالت دائمی داشته و ثابت می باشد.
بریج با پایه های ایمپلنت
این روش، دقیقا مشابه با بریج دندانی است با این تفاوت که پایه ها دندان طبیعی نیستند و ایمپلنت می باشند. در این حالت نیز طبیعتا آسیب و تراش دندان های پایه بیمار وجود نخواهد داشت. در مواردی استفاده می شود که بیش از یک دندان را بخواهیم به کمک ایمپلنت ها جایگزین کنیم.
اوردنچر یا دنچر کامل متکی به ایمپلنت
این حالت برای زمانی است که فرد تمام دندان های خود را از دست داده است. در واقع اوردنچر یک دنچر کامل است که روی چندین پایه ی ایمپلنتی پیچ شده و ثابت شده است. طبیعتا این حالت برخلاف دنچر متحرک، قابلیت خارج شدن را ندارد و نسبت به دنچر متحرک گیر و ثبات خیلی بهتری دارد که استفاده از آن نیز در این حالت برای فرد بسیار راحت تر می گردد. (تکلم بهتر، جویدن و تغذیه راحت تر و..)
لمینیت دندان
ماهیت و هدف این درمان با بقیه موارد قبلی مقداری متفاوت است و برخلاف موارد گفته شده، برای جایگزین کردن قسمتی یا کل دندان از دست رفته نمی باشد. بلکه این درمان بیشتر در گروه درمان های زیبایی قرار می گیرد. لمینیت دندانی در واقع یک پوسته ی نازک از سرامیک است که فقط سطح بیرونی دندان ها (معمولا فقط دندان های قدامی) را می پوشاند و برای اصلاح بدرنگی ها، اصلاحات مختصر در شکل دندان ها و یا بی نظمی مختصر دندان ها به کار می رود. بی نظمی های شدید به هیچ عنوان نباید با لمینیت درمان شوند بلکه نیاز به درمان ارتودنسی دارند.
در درمان لمینیت اصولی، دندان ها به صورت بسیار مختصر و فقط در سطح بیرونی دندان (نه دورتادور) تراش داده می شوند و میزان این تراش کمتر از یک میلی متر بوده و در حدی نیست که به دندان آسیب برساند. تراش های زیاد و تخریب بافت دندان صرفا در حالات درمان های غیر اصولی اتفاق می افتد.
